Język migowy

Drukuj

 

Załącznik nr 2

ZGŁOSZENIE „DOBREJ PRAKTYKI”
do opublikowania na stronie internetowej UM w Głogowie Młp.

„Język migowy”

 

Nazwa szkoły/placówki, w której realizowane jest działanie

Zespół Szkół w Pogwizdowie Nowym

Imię i nazwisko dyrektora szkoły/placówki

mgr Krystyna Gnat

Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za zawartość merytoryczną publikacji
(imię nazwisko, adres e-mail)

Monika Kłęk,

Zakres działania

(zaznacz X właściwy zakres)

x

Dydaktyka

x

Wychowanie i profilaktyka

x

Zajęcia wspomagające rozwój ucznia (zajęcia pozalekcyjne)

 

Organizacja i zarządzanie

 

Realizacja godzin dodatkowych wynikających z art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela

 

Inne obszary np. wolontariat, działalność  charytatywna (określić jakie)

Temat:

Zajęcia z zakresu podstaw Polskiego Języka Migowego (PJM).

Cele:

- poznanie podstaw problematyki środowiska osób niesłyszących                 i ich potrzeby, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji społecznej;

- nabycie praktycznych umiejętności w posługiwaniu się polskim alfabetem palcowym oraz podstawowymi liczebnikami głównymi;

- posługiwanie się podstawowymi znakami pojęciowymi (ideograficznymi) języka migowego oraz stosowanie techniki ich używania, zgodnie z gramatyką Polskiego Języka Migowego (PJM);

- doskonalenie zręczności manualnej oraz ćwiczenie mięśni twarzy         i szyi;

- rozpoznawanie i nazywanie niektórych stanów emocjonalnych;

- doskonalenie kompetencji językowych;

          - uwrażliwienie na niepełnosprawność, szczególnie osób niesłyszących;

          - kształtowanie poczucia empatii w stosunku do osób potrzebujących, szczególnie osób niesłyszących;                                   

          - rozwijanie percepcji i pamięci wzrokowej oraz przestrzennej;

          - rozwijanie koordynacji wzrokowo – ruchowej;

          - doskonalenie analizy i syntezy głoskowej.

 

Opis działania:

        Zajęcia z zakresu podstaw Polskiego Języka Migowego prowadzone         są w Zespole Szkół w Pogwizdowie Nowym od 2013 r. Na początku zajęcia adresowane były dla chętnych uczniów klas I – III, jako zajęcia dodatkowe. Od 2015r. z powodzeniem realizowane są w najstarszej grupie przedszkolnej (5-,6-latki). Prowadzone są one na podstawie autorskiego programu, którego treści nauczania oscylują wokół zagadnień bliskich                 i przystępnych dziecku. Czas trwania zajęć zależy od wieku oraz potrzeb uczestników (średnio 20-25 minut, dwa razy w tygodniu).

Na zajęciach dzieci uczą się wybranych znaków ideograficznych, które określają poszczególne słowa oraz krótkie zwroty. Uzupełnieniem nich są znaki daktylograficzne, na które składa się alfabet palcowy, a więc zestaw znaków oznaczających poszczególne litery alfabetu, jak również znaki liczebników głównych. Polski Język Migowy (PJM) posiada własną strukturę gramatyczną o charakterze pozycyjno – przestrzennym.  Niemniej jednak podstawę porozumiewania się w tym języku stanowią znaki ideograficzne, gesty wtrącone i mimika.  

        Dużo uwagi na zajęciach (szczególnie na wstępie) poświęca się na rozmowy z dziećmi dotyczące osób niepełnosprawnych (szczególnie głuchoniemych), aby uwrażliwić ich na trudną sytuację życiową tych osób, by spróbowały zrozumieć, jak dużym wyzwaniem są dla nich codzienne czynności.  Poprzez naukę języka migowego staramy się obalić funkcjonującą powszechnie opinię, iż język migowy, którym posługują się niesłyszący nie jest wystarczającym środkiem komunikacji międzyludzkiej, a posługiwanie się nim ogranicza możliwości rozwojowe.

Jak wykazują międzynarodowe badania nad językiem migowym  u dzieci,  nauka tego języka jest korzystna dla rozwoju dziecka i budowania słownictwa. Dzieci, które od najmłodszych lat uczą się języka migowego mają bogatsze słownictwo oraz bardziej  rozwiniętą komunikację niż dzieci, które w ogóle  nie migały. Nauka migowego wraz z nauką mowy jest wskazana ze względu na to, że powtarzanie słów i znaków zwiększa zasób słownictwa dziecka oraz rozwija jego oba języki. Są to ważne argumenty przemawiające za potrzebą wprowadzenia wybranych zagadnień tego języka do codziennych zajęć z dziećmi.

Materiał nauczania, jaki zawarto w programie ujęto w następujące bloki tematyczne, bliskie dziecku:

„Ja i inni”, „Moja rodzina”, „Dom”, „Szkoła”, „Moje zainteresowania”, „Wypoczynek”, „W sklepie”, „U lekarza”, „Zawody”, „Polska”, „Czas”, „Zwroty grzecznościowe”, „Alfabet palcowy” oraz „Liczebniki główne”.

Materiał jest systematycznie realizowany, wielokrotnie utrwalany. Należy przestrzegać zasady stopniowania trudności i zaczynać od wprowadzania treści najbliższych dziecku do dalszych.

Podczas zajęć wykorzystywane są różnorodne metody i form pracy       z dziećmi. W szczególności pracę opiera się na metodach:

·         opartych na słowie: opowiadanie, pogadanka, dyskusja;

·         metodach opartych na obserwacji;

·         na praktycznej działalności uczniów: zajęcia praktyczne;

·         metodach aktywizujących: metoda sytuacyjna, inscenizacji, problemowa;

·         metodach praktycznych: pokaz;

·         naturalna metoda nauczania typowa dla codziennych sytuacji komunikacyjnych;

·         konwersacje w gronie uczestników oraz prowadzącym.

 

Ze względu na specyfikę grupy, właściwą naukę znaków ideograficznych warto poprzedzić ćwiczeniami mięśni policzków i szyi, jak również kształtującymi sprawność manualną (ćwiczenia rozmachowe, przedramienia, nadgarstka, dłoni i palców). Mają one na celu zmniejszenie napięcia mięśniowego, poprawę sprawności chwytu palców dłoni oraz płynności i precyzji ruchu.

W celu urozmaicenia zajęć stosuje się elementy dramy, wprowadza się  zagadki ruchowe, kalambury, pantomimę itp.

Poniżej znajdują się przykłady ćwiczeń rozwijających zręczność manualną dzieci:

 

Ćwiczenia rozmachowe:

 

-      Kreślenie w powietrzu dużych, płynnych, swobodnych ruchów w kształcie fal i ósemek (lot ptaka, szum drzew, itp.)

-      Kreślenie kredą na tablicy, węglem na dużych arkuszach, palcemlub patykiem na tacach z kaszą manną lub innym sypkim materiałem obszernych swobodnych ruchów.

-      Pogrubianie konturów, czyli po śladzie linii pojedynczych szlaków, obrazków konturowych przy zastosowaniu dużego pędzla, mazaków, kolorowej kredy itp.

-      Zamalowywanie dowolnej przestrzeni dużych płaszczyzn farbami, kredą, węglem, tworzenie kolorowych krat, układów pasowych.

-      Zamalowywanie określonej przestrzeni np. pól kwadratów, kół, prostokątów, dużych obrazów konturowych (od lewej, do prawej).

 

Ćwiczenia przedramienia nadgarstka:

 

-      Zabawy manipulacyjne.

-      Przekładanie z ręki do ręki.

-      Zakręcanie, odkręcanie kranów, nakrętek.

-      Czynności samoobsługowe (nabieranie na widelec).

-     Otwieranie zamków kluczem.

-      Nawijanie nitki na kłębek

-      Owijanie sznurka, skakanki na dłoni przez obroty nadgarstka.

 

Ćwiczenia dłoni i palców:

 

-      Zamalowywanie małych przestrzeni kredkami np. konturów otrzymanych z obrysowania szablonów, konturów stempli obrazkowych, obrazków w książeczkach do malowania.

-      Kreskowanie – wypełnianie rozmaitych konturów małymi kreseczkami stawianymi poziomo, pionowo, ukośnie, zawsze przy zachowaniu kierunku  od lewej do prawej.

-      Wypełnianie różnych konturów liniami w kształcie spirali, kłębuszków itp.

-      Kopiowanie rysunków – wodzenie ołówkiem po wzorze przez kalkę techniczną, a potem malowanie w obrębie konturu.

-      Pogrubianie konturu, czyli wodzenie po wzorze np. po liniach pojedynczych zbliżonych do szlaczków, po konturach obrazków kredką, mazakiem, ołówkiem, pędzlem.

-      Prowadzenie linii między liniami szerzej ustawionymi w stosunku do siebie np. wędrówka po labiryncie, między przedmiotami.

-      Zamalowywanie małych pól wg oznaczeń  np. ukryty obrazek.

-      Kreślenie form kolistych, falistych i prostych wg wzoru w naturalnych rozmiarach lub pomniejszonych.

-      Nawlekanie koralików, przewlekanie tasiemek i sznurków przez różne rzeczy.

-      Zbieranie drobnych elementów palcami jak pęsetą.

-      Ugniatanie papierowych kul i rzucanie nimi do celu.

-     Zwijanie kuleczek z bibuły (zabawa w śnieg lub deszcz).

-      Lepienie z plasteliny kształtów wymagających wałkowania całą dłonią,a następnie palcami wskazującymi.

-      Naśladowanie ruchów gry na pianinie, chodzenie palcami po blacie.

-      Odtwarzanie palcami odgłosów padającego deszczu, pisania na maszynie, uderzania palcami w bębenek.

-      Stemplowanie szlaczków, wzorów.

-      Zabawy ze spinaczem bieliźnianym – chwyt pęsetkowy.

-      Rozdzieranie i rozcinanie papieru po narysowanych liniach prostych, ukośnych, łamanych i falistych.

-      Wykonywanie łamanek papierowych z origami (łódka, czapeczka itp.)

-      Obrysowywanie papierów od wewnątrz i zewnętrznie.

-      Rysowanie szlaczków w liniaturze.

-      Łączenie wyznaczonych punktów linią ciągłą w celu uzyskania zaplanowanego konturu np. domku, samochodu.

-      Rysowanie dowolne kredkami świecowymi lub ołówkowymi.

 

W celu utrwalenia materiału podczas zajęć stosuje się ćwiczenia wykorzystujące ruch, naturalną spontaniczność dzieci. Uczestnicy pracują w parach lub większych grupach, doskonalą mimikę oraz gestykulację. Stanowi to dla nich zabawę, okazję do okazywania ekspresji ruchowej.

Oto propozycja takich ćwiczeń:

 

Ćwiczenie 1.

 

Wybrane dziecko prezentuje mimika twarzy uczucie, np. smutek, ból, strach itp. Reszta grupy próbuje odgadnąć, jakie to uczucie.

 

Ćwiczenie 2.

 

Uczestnicy naśladują chód zwierząt. Reszta część grupy zgaduje, jakie to zwierzę. Następnie naśladują różne postaci.

 

Ćwiczenie 3.

 

Uczestnicy pracują w parach.  Bazując jedynie na pantomimie, jedna osoba pokazuje scenkę, druga powtarza te same gesty – jest lustrzanym odbiciem pierwszej.

 

Ćwiczenie 4.

 

Dzieci pracują w 3-, 4-osobowych grupach. Improwizują scenki wykorzystując ruch, gest, mimikę, dźwięk, np. u dentysty, na poczcie itp.

 

 

Dzieci chętnie i szybko uczą się znaków ideograficznych, powtarzanie nowych układów za prowadzącym stanowi dla nich zabawę – mogą odwołać się do dowolnych skojarzeń, i wykorzystać ruch. Dużo uwagi poświęca się na utrwalenie alfabetu palcowego, dzięki czemu dziecko dodatkowo doskonali analizę i syntezę głoskową słuchową – zamiast wypowiadać głoski, pokazuje je za pomocą palców dłoni.

    

Opis uzyskanych efektów:

W wyniku nauczania dzieci powinny:

- poznać podstawy problematyki środowiska niesłyszących i ich potrzeb, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji społecznej;

- poznać podstawy wiedzy o języku migowym i jego zastosowaniach           w pracy z niesłyszącymi;

- opanować praktycznie umiejętność posługiwania się polskim alfabetem palcowym oraz podstawowymi liczebnikami głównymi;

- opanować praktycznie podstawowe znaki pojęciowe języka migowego                     oraz technikę ich używania zgodnie z zasadami systemu językowo-migowego.

- przygotować się do dalszego kształcenia.

 

Dzięki zajęciom z języka migowego dzieci wyciszają się i uspokajają – nawet te nadruchliwe potrafią się skupić, osiągają satysfakcję w wyniku opanowania danych znaków. Ponadto uczestnicy mają okazję w sposób niewerbalny wyrażać swoje emocje. Jest to alternatywna forma komunikacji, doskonale sprawdza się w nauczaniu małych dzieci, dla których nauka znaków języka migowego jest zabawą, bardzo często wywołującą uśmiech (skojarzenia znaków z różnymi symbolami). Ponadto nauka języka rozwija słownictwo oraz wyobraźnię dzieci, kształtuje w nich empatię oraz postawę otwartości wobec osób niesłyszących.

 

 

Wnioski z realizacji:

 

Od najmłodszych lat należy uczyć dzieci szacunku do innych, szczególnie     w stosunku do osób niepełnosprawnych, uwrażliwiając ich na „inność”, odmienność osób żyjących obok nas, uczyć empatii. Dzięki takim zajęciom, dzieci uczą się nie tylko znaków języka migowego, który mogą w przyszłości wykorzystać w kontakcie z osobami głuchoniemymi, udzielić im pomocy, jak również kształtują postawy tolerancji i otwartości na drugiego człowieka. Wydaje się to niezwykle istotne w świecie wysoko rozwiniętej technologii, szybkiego tempa życia, w którym nie zawsze jesteśmy w stanie zauważyć innego człowieka, tym bardziej potrzebującego pomocy, który nie do końca potrafi odnaleźć się w otaczającej go rzeczywistości.

 

Instytucje wspomagające realizację podjętych działań:

 

Brak

 

Czas/okres realizacji zadania:

2013r. – 2017r.

Trudności w realizacji:

Nauka języka migowego wymaga dużego skupienia uwagi zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych uczestników. Dzieci 6-7-letnie muszą osiągnąć wystarczający poziom zdolności manualnych oraz dokonywać analizy i syntezy głoskowej wyrazów. Jest to konieczny warunek nauki języka migowego.

Wykaz załączników:

 

 

Zdjęcia

         

 

Pogwizdów Nowy, 01.04.2016r.                                                                        Monika Kłęk

Miejscowość, data                                                                                             Imię  i nazwisko

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Copyright 2017 Język migowy. Samorządowe Centrum Ekonomiczno-Administracyjne w Głogowie Małopolskim
Templates Joomla 1.7 by Wordpress themes free